“Daha iyi temizlesin” diye iki ürünü birlikte kullanmak, evlerde yaşanan kimyasal kazaların en yaygın nedenlerinden biridir. Bu kazaların başrolünde neredeyse her evde bulunan çamaşır suyu vardır.
Çamaşır suyunun içinde ne var?
Çamaşır suyunun etken maddesi sodyum hipoklorittir (NaOCl). Mikropları öldüren ve renkleri açan güçlü bir yükseltgendir. Pek çok yüzey temizleyicisi ve dezenfektan da bu maddeyi içerir; etiketinde “klor” ya da “hipoklorit” yazar.
Asitle karışınca: klor gazı
Sodyum hipoklorit bir asitle karşılaştığında klor gazı açığa çıkar. Tuz ruhu (hidroklorik asit) ile tepkime şöyledir:
Asit içeren ürünlere örnekler: tuz ruhu, kireç sökücüler, bazı tuvalet ve lavabo açıcılar, pas sökücüler, bazı bulaşık makinesi parlatıcıları ve cam temizleyiciler.
Klor gazı, düşük miktarda ve kısa sürede bile gözleri, burnu ve boğazı tahriş eder; öksürüğe ve nefes almada zorluğa yol açar. Daha yüksek miktarlarda göğüs ağrısı, ciddi solunum sıkıntısı, kusma ve akciğerlerde sıvı birikmesi görülebilir; çok yüksek miktarlar ölümcül olabilir.
Amonyakla karışınca: kloramin
Çamaşır suyu amonyakla karıştığında kloramin adı verilen zehirli gazlar oluşur. Amonyak bazı cam temizleyicilerde ve idrarda da bulunur; bu yüzden tuvalet ve kedi kumu temizlerken de dikkatli olmak gerekir. Belirtiler arasında öksürük, bulantı, nefes darlığı, göz sulanması, göğüs ağrısı ve hırıltılı solunum vardır.
Diğer tehlikeli eşleşmeler
Çamaşır suyu bazı fırın temizleyicileri, hidrojen peroksit ve bazı böcek ilaçlarıyla da tepkimeye girebilir. Havuz kimyasalları da çoğunlukla hipoklorit içerir ve başka temizlik ürünleriyle karıştırılmamalıdır.
Kaza olursa ne yapmalı?
- Ortamı hemen terk edin ve temiz havaya çıkın.
- Güvenliyse pencereleri açın, ancak gazın içinde oyalanmayın.
- Belirtiler varsa 112’yi arayın. Bilgi ve yönlendirme için 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezi aranabilir.
- Gözler etkilendiyse bol suyla yıkayın.
Korunmak için
- Aynı anda tek bir temizlik ürünü kullanın.
- Ürün değiştirecekseniz yüzeyi önce bol suyla durulayın.
- Etiketi okuyun ve temizlik yaparken ortamı havalandırın.
- Ürünleri orijinal kaplarında ve çocukların ulaşamayacağı yerde saklayın.